Masz na półce „Kolor magii”, „Mort” i „Straż! Straż!”, ale nie wiesz, po którą książkę sięgnąć najpierw? Jeśli przez kolejność rozumiesz daty publikacji, zacznij od „Koloru magii”, choć ten porządek miesza wątki i nie jest jedynym dobrym sposobem czytania.

Najprościej czytać według wydań albo trzymać się jednego cyklu
- Pełna seria liczy 41 powieści, od „Koloru magii” po „Pasterską koronę”.
- Kolejność wydań pozwala śledzić, jak autor rozwijał świat i styl.
- Podcykle, takie jak Straż Miejska czy wiedźmy, najlepiej czytać w ich własnym porządku.
- Na początek możesz wybrać „Mort”, „Straż! Straż!” albo „Pomniejsze bóstwa”, zależnie od tego, jaki rodzaj opowieści Cię pociąga.
Kolejność wydań prowadzi przez wszystkie 41 powieści
Gdy chcesz czytać po kolei, najczytelniejszym punktem odniesienia jest kolejność publikacji. Oficjalna strona Terry’ego Pratchetta podaje pełną listę 41 powieści właśnie w tym porządku; poniżej polskie tytuły, przy których mogą się różnić nazwy poszczególnych wydań.
- „Kolor magii”
- „Blask fantastyczny”
- „Równoumagicznienie”
- „Mort”
- „Czarodzicielstwo”
- „Trzy wiedźmy”
- „Piramidy”
- „Straż! Straż!”
- „Eryk”
- „Ruchome obrazki”
- „Kosiarz”
- „Wyprawa czarownic”
- „Pomniejsze bóstwa”
- „Panowie i damy”
- „Zbrojni”
- „Muzyka duszy”
- „Ciekawe czasy”
- „Maskarada”
- „Na glinianych nogach”
- „Wiedźmikołaj”
- „Bogowie, honor, Ankh-Morpork”
- „Ostatni kontynent”
- „Carpe Jugulum”
- „Piąty elefant”
- „Prawda”
- „Złodziej czasu”
- „Ostatni bohater”
- „Zadziwiający Maurycy i jego edukowane gryzonie”
- „Straż nocna”
- „Wolni Ciut Ludzie”
- „Potworny regiment”
- „Kapelusz pełen nieba”
- „Piekło pocztowe”
- „Łups!”
- „Zimistrz”
- „Świat finansjery”
- „Niewidoczni Akademicy”
- „W północ się odzieję”
- „Niuch”
- „Para w ruch”
- „Pasterska korona”
To porządek wydawania, nie rozpiska zdarzeń na jednej, idealnie uporządkowanej osi fabularnej. Pełną listę oryginalnych tytułów i kolejność wydań potwierdza oficjalna strona Terry’ego Pratchetta, a polskie odpowiedniki znajdziesz w wykazie Empik Pasje. Jeśli zależy Ci na obserwowaniu, jak kolejne książki poszerzają Ankh-Morpork i resztę Dysku, czytaj listę od góry.
Podcykle najlepiej czytać osobno, od ich pierwszego tomu
W obrębie wielkiej serii wracają te same postacie, a ich historie układają się w mniejsze ciągi. Możesz zacząć od wybranego podcyklu, a nie od pierwszej powieści całego cyklu; wtedy unikniesz przeskakiwania między bohaterami, których dopiero poznajesz.
| Podcykl | Pierwsza książka | Dalsza kolejność |
|---|---|---|
| Rincewind i czarodzieje | „Kolor magii” | „Blask fantastyczny”, „Czarodzicielstwo”, „Eryk”, „Ciekawe czasy”, „Ostatni kontynent”, „Ostatni bohater”, „Niewidoczni Akademicy” |
| Wiedźmy | „Równoumagicznienie” | „Trzy wiedźmy”, „Wyprawa czarownic”, „Panowie i damy”, „Maskarada”, „Carpe Jugulum” |
| Śmierć | „Mort” | „Kosiarz”, „Muzyka duszy”, „Wiedźmikołaj”, „Złodziej czasu” |
| Straż Miejska | „Straż! Straż!” | „Zbrojni”, „Na glinianych nogach”, „Bogowie, honor, Ankh-Morpork”, „Piąty elefant”, „Straż nocna”, „Łups!”, „Niuch” |
| Tiffany Obolała | „Wolni Ciut Ludzie” | „Kapelusz pełen nieba”, „Zimistrz”, „W północ się odzieję”, „Pasterska korona” |
| Mokry von Lipwig | „Piekło pocztowe” | „Świat finansjery”, „Para w ruch” |
W tabeli widać, dlaczego numer tomu w całym Świecie Dysku nie zawsze podpowiada, co przeczytać dalej. „Straż nocna” to dwudziesta dziewiąta powieść na liście wydań, lecz należy do historii Straży Miejskiej, rozpoczętej znacznie wcześniej. Uważam, że przy pierwszym spotkaniu z danym podcyklem jego własna kolejność jest mniej dezorientująca niż skakanie za numerami całej serii.
„Chronologicznie” zwykle znaczy tu według dat wydania
Słowo „chronologia” bywa pułapką, bo może oznaczać daty publikacji albo kolejność wydarzeń w świecie przedstawionym. Oficjalna lista porządkuje powieści według kolejności wydania, a wydawca zaznacza, że książki można czytać w różnej kolejności i wskazuje „Pomniejsze bóstwa” jako dobry punkt startu.
Nie traktuj więc listy 41 książek jak jednej powieści podzielonej na tomy. Wiele historii ma własny początek i koniec, ale powracające postacie, zmiany w mieście i drobne nawiązania tworzą dodatkową warstwę dla osób czytających serię dłużej. „Pomniejsze bóstwa” dobrze sprawdzają się na próbę, bo otwierają osobną opowieść; „Niuch” lepiej zostawić na później, bo to kolejny etap losów Straży Miejskiej.
Punkt startu dobierz do tego, na co masz ochotę
Nie musisz od razu deklarować, że przeczytasz wszystkie tomy. Jeśli chcesz najpierw sprawdzić, czy humor Pratchetta Ci odpowiada, wybierz samodzielniejszą historię; jeśli zależy Ci na śledzeniu tych samych bohaterów, zacznij od początku ich podcyklu.
- Masz ochotę na klasyczną fantasy i podróż? Zacznij od „Koloru magii”, pamiętając, że to wczesny etap serii i jej ton różni się od późniejszych książek.
- Wolisz miejską opowieść z policjantami? Sięgnij po „Straż! Straż!” i kontynuuj cykl Straży Miejskiej.
- Interesują Cię bogowie, wiara i satyra społeczna? Wybierz „Pomniejsze bóstwa”, które można czytać jako osobną historię.
- Chcesz śledzić dorastanie bohaterki? Zacznij od „Wolnych Ciut Ludzi” i czytaj kolejne tomy Tiffany w podanej kolejności.
Gdybym wybierał jedną ścieżkę dla osoby, która chce zostać w tym świecie na dłużej, postawiłbym na kolejność wydań. Jeśli jednak chcesz tylko sprawdzić, czy to humor dla Ciebie, rozpocząłbym od „Pomniejszych bóstw” albo „Straży! Straży!”, zamiast zmuszać się do startu od pierwszej książki.
Nie musisz od razu obchodzić całego Dysku
Najprostsza decyzja wygląda tak: czytaj według wydań dla szerokiego obrazu albo według podcyklu dla ciągłości bohaterów. Obie drogi są sensowne, a pojedynczy tom może wystarczyć, by zdecydować, czy chcesz wrócić do tego świata.
Jeśli po pierwszej książce zostanie Ci w głowie jedna postać albo miejsce, podążaj właśnie za nimi. W Świecie Dysku taka mała odnoga często prowadzi do następnej opowieści bez potrzeby odhaczania całej listy.